Cami
daha yakindan tanimak ve atesle arasindaki iliskiyi anlamak icin
biraz tarihi ve teknik bilgi...
Cam, dogal ve insan
eliyle yaratilmis cam olmak üzere ikiye ayrilir. Obsidyen
olarak adlandirilan dogal cam yanardagdan püsküren lavlarin,
yanardagin eteklerinde sogumasi ile olusur, yari degerli tas olarak
kabul edilir. Bedenin elekriginin bosalmasina yardim eder, kizginlik
ve öfke duygulari yok ettigine inanilir.
Hayatimizin bir
çok kullanim alaniyla çevreleyen insan yapimi camin
ilk kez Misirlilar ve Finikeliler tarafindan I.Ö. II. YY'
da üretildigi söylenegelmektedir, bunun yaninda Mezopotamya'
da bulunan ilk cam örneklerinin I.Ö. III YY' a ait oldugu
sanilmaktadir.
Camin en temel
maddesi kumdur, kaynama noktasini düsürmek için
formüle soda, sertlesmesi ve uzun ömürlü olmasi
için de kireç eklenir.
Camin yapi, dekorasyon
ve diger fonksiyonel alanlar disinda kullanim buldugu alanlardan
biri de cam boncuklardir, hatta camin ilk kullanim alani çesitli
süs boncuklaridir ve bu boncuklarin kiymetli taslardan yapilan
takilarin yerine yerlestirilmek istendigi bilinmektedir. Misir'
da ve diger eski uygarliklarda cam boncuktan yapilmis takilara
rastlanmistir. Anadolu' da yaygin olarak üretilen nazar boncugu
yapimina alternatif olarak, günümüzde degisen teknolojik
kosullar sayesinde daha modern tekniklerle cam boncuklar üretilebilmektedir,
fakat temelde yapilan islemler aynidir.
Boncuklarin
yapilmasi için öncelikle cami saracagimiz mandrel
olarak adlandirilan 1.5,2.5 ya da 3mm kesitli çelik çubuklarin
cam sarilacak kisminin kaolen ve alumina esasli bir karisim ile
kaplanmis olmasi gerekir ki, eriyik halindeki cam çelige
yapismasin ve boncuk soguduktan sonra rahatça çubuktan
çikarilsin. Cam eritilerek çubuga damlatilir,
yer çekiminden faydalanarak ve çubugu istedigimiz
yönde çevirerek, çesitli aletler kullanalarak
boncuga sekil verilir.Bu islemler sirasinda isteniyorsa boncuga
baska renkler katilir, çiçek ve benzeri desenler
yapilir, ya da boncuk varaklarla süslenir.
Boncuklarimi
yapmak icin kullandigim cam Italya Venedik'teki Murano adasindan
gelen Moretti ya da Almanya' dan gelen Lauscha camlaridir. Soda-lime
olarak adlandirilan ve COE (Coefficient of Expansion) 104 olan
bu camlar özellikle boncuk yapimi icin üretilmis, cubuk
formuna sokulmus, yüksek kalitede camlardir. Camlari eritmek
için gerekli olan isi 850 ile 1250 derece arasinda degisir.
CamCam atölyesinde camlari eritmek ve sekillendirmek icin
kullanilan salümolar gaz ve gaz + oksijen salümolaridir.
Boncuklar yapildiktan sonra kontrollü bir sekilde boncuk
tavlama firininda tavlanarak, daha uzun ömürlü
ve daha kaliteli olmalari saglanir.
Bu
sayfada boncuklari nasil yaptigimi uzun
uzadiya anlatmak
maalesef mümkün degil... Olmazsa olmazlarim: camlarim, atesim,
sekil vermek için kullandigim grafit el aletlerim ve boncuklari
sarmak icin kullandigim mandrel adli çubuklar.... Sonra
taki tasarimi için kullandigim deriler, kücüklü büyüklü
kum boncuklar, pirinç, bakir ve gümüs teller.
Cama hakim olmak, ona söz dinletmek icin camin atesle olan
iliskisini anlamak, ona sözünüzü dinletmek
icin nerede nasil davranacagini bilmek gerekiyor.Bu da calisarak
ve deneyerek kazanilacak olan tecrübe ile mümkün.
Ögrenmenin sonu yok...